خانه / داستان های حضرت مهدی / امام زمان در كجا زندگي مي كنند؟

امام زمان در كجا زندگي مي كنند؟

امام زمان (ع),ازدواج امام زمان(ع),نظر علما درباره ازدواج حضرت مهدی(ع)

محل زندگى امام زمان از آنجايى كه حضرت در پس پرده غيبت زندگى مى كنند و لازمه غيبت نيز پنهان زيستى كامل است ، به همين جهت هيچ خبرى از محل زندگى ايشان وجود ندارد و نبايد هم در اين زمينه خبرى وجود داشته باشد زيرا مخالف با حكمت غيبت و خطرى بزرگ براى وجود نازنين ايشان است . پس نمى‌توان محل خاصى براى آن حضرت در نظر گرفت و منطقه و شهرى را به عنوان محل سكونت او معرّفى كرد . اصولاً « پنهان زيستى امام » ايجاب مى‌كند كه مسكن و مكان زندگى او ، كاملاً مخفى و ناشناخته بماند . سدير صيرفى از امام صادق « ع » روايت مى‌كند : « صاحب الامر » از اين جهت با يوسف « ع » شباهت دارد كه برادران يوسف – با اينكه عاقل و دانا بودند و قبلاً هم با وى معاشرت داشتند – وقتى پيش او رفتند تا خودش را معرفى نكرد او را نشناختند و با اينكه بين او و يعقوب « ع » ، بيش از هيجده روز راه فاصله نبود ، يعقوب از وى اطلاعى نداشت . پس چرا اين مردم انكار مى‌كنند كه خداوند همين عمل را نسبت به حجّت خويش صاحب الامر نيز انجام دهد ؟ او نيز در بين مردم تردّد مى‌كند و در بازار ايشان راه مى‌رود و بر فرش‌هاى آنان قدم مى‌گذارد ولى ( مردم ) او را نمى‌شناسند و به همين وضع زندگى مى‌كند تا هنگامى كه خداوند به او اذن معرّفى به مردم را بدهد » 1

. آن حضرت براى انجام وظايف و تكاليف خود از مكانى به مكان ديگر مى‌رود و بر اساس حكايات معتبره در شهرها و اماكن مختلفى ديده شده است . مدينه ، مكه ، نجف ، كوفه ، كربلا ، كاظمين ، سامرا ، مشهد و قم ، از جمله آن است . و در بعضى از زمان‌ها و مناسبت‌ها در مكانى مقدس حضور دارد . در اينجا به برخى از آنها اشاره مى‌شود : مكان‌هاى خاصى . 1 مدينه و پيرامون آن ( رضوى ) امام باقر « ع » مى‌فرمايد : « ناچار براى صاحب الزمان ، عزلت و غيبتى است و طيبه ( مدينه ) خوب جايگاهى ( براى ايشان ) است »

2

. . 2 مكّه و اطراف آن ( ذى طوى ) از امام باقر « ع » نقل شده است : H « يكون لصاحب هذا الامر غيبه فى بعض الشعاب ، ( و ) أومأ بيده الى ناحيه ذى طوى . . . » E

3

« صاحب الامر در يكى از اين درّه‌ها غيبتى خواهد داشت ، سپس با دستش به بخشى از ذى طوى اشاره كرد » . در دعاى ندبه مى‌خوانيم : H « ليت شعرى اين استقرّت بك النوى بل اىّ ارض تُقِلّكَ اَو ثرى أ برضوى اَو غيرها ام ذى طوى » E

4

« اى كاش مى‌دانستم كه در كدامين زمين قرار دارى و كدام زمين يا خاك وجود نازنينت را بر خود حمل مى‌كند ؟ آيا در رضوى هستى يا در جاى ديگر ؟ آيا در ذى طوى هستى ؟ » . 3 حضور هر ساله در حج و عرفات از زمان‌ها و مكان‌هايى كه امام در آن حضور مستمر و دائمى دارد ، موسم حج و روز عرفه و در سرزمين عرفات است امام صادق « ع » فرمود : H « يفقد الناس امامهم يشهد الموسم فيراهم و لا يرونه » E

5

« مردم امام زمان خود را نمى‌يابند ، او در موسم حج ( و در منا و عرفات ) شركت مى‌كند و آنان را مى‌بيند ولى آنان او را نمى‌بينند » . امام رضا « ع » نيز مى‌فرمايد : H « اِنّه لَيَحضُرُ الموسِمَ فيقضى جميع المناسك . . . » E

6

« ( مهدى ) در موسم حج حاضر مى‌شود و همه اعمال را انجام مى‌دهد و در عرفه نيز وقوف مى‌كند و دعاى مؤمنان را آمين مى‌گويد » . محمد بن عثمان عمرى ، يكى از نائبان چهارگانه امام زمان ( عج ) مى‌گويد : « به خدا سوگند : صاحب الزمان در موسم حج ، همه ساله حضور مى‌يابد و مردم را مى‌بيند و مى‌شناسد . مردم ( هم ) او را مى‌بينند ، اما نمى‌شناسند »

7

. . 4 مسجد كوفه ، سهله ، كربلا و نجف ابو بصير از امام صادق « ع » نقل مى‌كند : « گويا مى‌بينم كه قائم ما با خانواده‌اش در مسجد سهله اقامت گزيده است »

8

. بر اساس حكايات معتبر ، ملاقات بزرگانى چون مقدس اردبيلى ، علامه بحرالعلوم ، شيخ محمد تقى آملى و . . . در مسجد سهله و كوفه صورت گرفته است

9

. از مجموع اين روايات و حكايات معتبر ، برداشت مى‌شود كه آن حضرت در شهرها و مناطق مختلف حضور دارد و محل زندگى ايشان ، جاى خاصى نيست . پس زندگى او به شيوه عادى و معمولى است زيرا اين گونه زندگى ، حسّاسيت برانگيز نيست و براى آن حضرت نيز آسان‌تر و طبيعى‌تر است . زن و قرزندان امام زمان يكى از مباحث پيرامون شخصيّت حضرت مهدى ( عج ) ، زندگى شخصى و خانوادگى آن حضرت است ، سخن از ازدواج يا عدم آن و داشتن فرزند و مكان زندگى و وضعيّت زندگى اولاد او و كيفيّت زندگى آن حضرت از بحثهاى جذّابى است كه احياناً در اذهان بسيارى از معتقدان به او ابهاماتى وجود دارد كه معمولا با جوابهاى ضدّ و نقيضى نيز مواجه مى‌شوند . اساساً غيبت طولانى آن حضرت از نگاه زندگانى شخصى و خصوصى وى اين سؤال را به وجود مى‌آورد كه آيا در اين مدّت ، حضرت مهدى ( عليه السلام ) ازدواج كرده است يا خير ؟ در اين باره دو نظريه وجود دارد كه هر كدام شواهدى دارند . بر اساس قواعد كلى ، مى‌توان گفت : آن حضرت ازدواج نكرده و اشكالى هم نخواهد داشت زيرا آن حضرت هر چيزى را كه با غيبت منافات داشته باشد ، انجام نمى‌دهد زيرا ازدواج با غيبت منافات داشته و مستلزم آشكار شدن وضعيت امام ( عج ) خواهد بود ازدواج با وجود غايب بودن آن حضرت ( با توجه به نظر مخفى شدن بدن او از ديده‌ها ) ، امكان ندارد و اگر بخواهد ظاهر شود و ازدواج كند ، اين همان محذورى است كه بايد از آن دورى كند . . . اگر نظر ديگران ( پنهان بودن عنوان و شخصيّت امام ) ، را مورد توجه قرار دهيم ، باز مى‌گوييم كه ازدواج آن حضرت با شخصيت واقعى خود ، امكان ندارد و منافى با اصل « غيبت » است ( 1 ) . از طرف ديگر ، هيچ دليل روشن و قطعى ، بر وجود زن و فرزند براى آن حضرت نيست چون مسئله غيبت ، مهم‌تر از ازدواج است و مى‌تواند براى مصلحت بالاتر ، مسئله مهم ( ازدواج ) را ترك كند و اهم را انجام دهد و عمل به سنت پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم مى‌تواند بعد از ظهور و قيام انجام گيرد و ايشان تشكيل خانواده دهد . بنابر قولى احتمال دارد ، ايشان در زمان غيبت صغرى ازدواج كرده باشد اما با آغاز غيبت كبرى به دليل مصالح مهم‌تر ازدواج را ترك كرده باشد . اما بعضى از شواهد ، دالّ بر وجود همسر و فرزند براى او است از جمله : الف . قواعد كلى احكام كلى شريعت محمدى‌صلى الله عليه وآله ايجاب مى‌كند كه حضرت بقيه اللَّه ( عج ) نيز مانند ديگر پيشوايان معصوم تشكيل خانواده داده و از سنت جدّ بزرگوارش حضرت محمدصلى الله عليه وآله پيروى كند . محدّث نورى مى‌گويد : « چگونه ترك خواهد نمود چنين سنت عظيمه جدّ بزرگوار خود را ، با آن همه ترغيب و تحريضى كه در فعل آن و تهديد و تخويف كه در ترك آن شده است ! سزاوارترين امت در اخذ به سنت پيامبرصلى الله عليه وآله ، امام هر عصر است و تاكنون كسى ترك آن را از خصايص آن جناب نشمرده است » ( 2 ) . ب . روايات در كتاب الغيبه ، از مفضّل بن عمر از صادق‌عليه السلام نقل شده است : « لا يَطّلع على موضعه احَدٌ مِن وُلدِه و لا غيره » ( 3 ) « بر مكان ايشان هيچ كس ، حتى فرزندى از فرزندانش اطلاع ندارد » . سيد بن طاووس در جمال الاسبوع مى‌گويد : « روايتى با سندهاى متصل يافتم كه حضرت ولى عصر ( عج ) را اولاد بسيارى هست كه در شهرهاى كرانه دريا حاكم و والى هستند و درنيكى و بزرگوارى ، در رأس نيكان روزگار و در قله صفات ابرار و اخيار هستند » ( 4 ) . ابوبصير از امام صادق‌عليه السلام نقل مى‌كند : « گويا مى‌بينم كه قائم ما با خانواده‌اش در مسجد سهله اقامت گزيده است . ابوبصير مى‌گويد : گفتم : فدايت شوم ! قائم هميشه در آن مسجد است ؟ فرمود : آرى » ( 5 ) . البته با بررسى‌هاى سندى و دلايل اين روايات ، به طور قطع نمى‌توان وجود فرزند را براى آن حضرت اثبات كرد ( 6 ) . دو . دعاها ابن طاووس دعاى امام رضاعليه السلام را در مورد حضرت مهدى ( عج ) چنين نقل كرده است : « اللهم صلّ على ولاه عهده و الائمّه من ولده » ( 7 ) . همچنين از آن حضرت نقل شده كه دعا مى‌فرمود : « اللهم اعطه فى نفسِه و اهله و ولده و ذُرّيته و امته و جميع رعيّته ما تقرّبه عينه و تُسِرُّ به نفسه » ( 8 ) . در بخشى از صلواتى كه از ناحيه مقدسه صادر شده ، آمده است : « و صلّ على وليّك و ولات عهده و الأئمّه من ولده و مُدّ فى اَعمارهم و زد فى آجالِهم » ( 9 ) . اين ادعيه به صورت كلى وجود زن و فرزند را براى آن حضرت مطرح مى‌كنند اما درباره همين ادعيه و الفاظ آنها نيز بين علما اختلاف نظر هست براى مثال برخى دعاى امام رضاعليه السلام « اللهم صلى على ولاه عهده و الائمّه من ولده » را چنين نقل كرده‌اند : « اللهم صل على ولاه عهده و الائمّه من بعده » . سه . اسامى فرزندان امام روايت انبارى ، گوياى اين مطلب است كه آن حضرت فرزندانى دارد بدين ترتيب : . 1 طاهر فرمان رواى يكى از جزاير ( واقع در درياى مديترانه ) ، به نام زاهره . 2 قاسم فرمان رواى جزيره رائقه . 3 ابراهيم ، حاكم شهر صافيه . 4 عبد الرحمان حاكم شهر طلوم . 5 هاشم حاكم شهر عناطيس داستان اين شهر در بعضى از منابع ذكر شده است ( 10 ) ولى بى‌شباهت به افسانه نيست و مدرك معتبرى هم ندارد ( 11 ) . بر اساس روايتى نيز : « هر امام بايد فرزند داشته باشد ، به جز حضرت مهدى ( عج ) كه فرزند ندارد » ( 12 ) . در اين صورت ، عدم ازدواج آن حضرت ، مخالف سنت پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم نيست زيرا آن امام همام زندگى عادى و طبيعى مثل ديگران ندارد و پنهان زيستى ايشان نيز بر اساس دستور و مصلحت خداوندى است . افراد ديگرى نيز – همچون خضر و عيسى‌عليهم السلام – با اينكه زنده‌اند ، ازدواج نكرده و تشكيل خانواده نداده‌اند . نتيجه گيرى با توجّه به عمومات در استحباب ازدواج و مكروه بودن عزوبت و ترك آن در هر حالى و مانع نبودن فلسفه‌ى غيبت ، مى‌توان نتيجه گرفت كه وى ازدواج كرده است و لازم نيست كه اين امر باعث افشاء سرّ آن حضرت شود و با فلسفه‌ى غيبت منافات داشته باشد ، بلكه همسر وى مى‌تواند زنى پاكدامن و خودساخته همچون ياران خاصّ و يا ابدال آن حضرت باشد و همچنين لازم نيست كه اين ازدواج ، از نوع دائم آن باشد ، بلكه با ازدواج موقّت ( غير دائم ) نيز مى‌تواند به امر مستحب عمل كند ، همانطور كه لازم نيست حتماً عمر همسر وى مانند عمر خود آن حضرت طولانى باشد . از طرفى لازمه ازدواج ، داشتن فرزند هم نيست كه سؤال شود فرزندانش در كجا زندگى مى‌كنند ؟ بلكه ممكن است ازدواج كرده باشد ولى داراى فرزند هم نباشد و نداشتن فرزند نيز براى آن حضرت نقص نيست ، چرا كه وى مى‌تواند صاحب فرزند شود ، ولى به دليل انجام مأموريت الهى و حفظ خود از شناسايى ديگران ، مى‌تواند با اختيار خود صاحب فرزند نشود . پس اگر چه دليل محكم و قاطعى بر ازدواج آن حضرت در اختيار نداريم ، ولى مانعى هم براى ازدواج نمى‌بينيم ، لذا با شواهد و قرائن و عمومات ادلّه استحباب ازدواج مى‌توانيم معقتد شويم كه آن حضرت ازدواج كرده است . براى مطالعه بيشتر . ك : ( مهدويت ( پيش از ظهور ) ، رحيم كارگر ، نشر معارف 1 ) محمد صدر ، تاريخ غيبت كبرى ، ص 80 و 2 . 81 ) نجم الثاقب ، ص 3 . 224 ) الغيبه ، ص 4 . 102 ) جمال الاسبوع ، ص 5 . 512 ) اثبات الهداه ، ج 3 ، ص 583 ، ح 6 . 776 ) براى مطالعه درباره اين روايات . ك : حبيب اللَّه ظاهرى ، سيماى آفتاب , ص 495 و 7 . 496 ) جمال الاسبوع ، ص 8 . 51 ) بحار الانوار ، ج 95 ، ص 9 . 232 ) كتاب الغيبه ، ص 107 بحار الانوار ، ج 52 ، ص 10 . 22 ) . ك : نجم الثاقب ، ص 220 – 222 بحار الانوار ، ج 53 ، ص 213 – 11 . 221 ) . ك : ابراهيم امينى ، دادگستر جهان ، ص 201 و 12 . 202 ) كتاب الغيبه ، ص . 134

( 1 ) بحار الانوار ، ج 52 ، ص 154 كمال الدين ، ج 2 ، ب 33 ، ج . 21

( 2 ) كافى ، ج 1 ، ص 340 ، ح 16 ، باب فى الغيبه .

( 3 ) الغيبه النعمانى ، ص 182 اثبات الهداه ، ج 3 ، ص 550 ، ح . 559

( 4 ) اقبال الاعمال ، ص . 298

( 5 ) منتخب الاثر ، ص . 319

( 6 ) بحار الانوار ، ج 53 ، ص . 152

( 7 ) همان ، ج 52 ، ص . 152

( 8 ) همان ، ص 583 ، ح . 776

( 9 ) . ك : توجهات ولى‌عصر ( عج ) به علما و مراجع ، ص 146 – .155

منبع : http://www.porseman.org

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.